گرم شدن باد کولر خودرو در ترافیک یکی از دردسرهایی است که مخصوصاً در روزهای داغ تابستان اعصاب رانندگان را حسابی خرد میکند. این مشکل نهتنها باعث میشود سفری آزاردهنده داشته باشید، بلکه اغلب هشدار میدهد که یکی از اجزای سیستم تهویه یا خنککاری موتور شما دچار ایراد شده است.
وقتی خودرو در جاده با سرعت حرکت میکند، جریان هوای طبیعی به رادیاتور و کندانسور کمک میکند تا گرمای گاز کولر دفع شود، اما در ترافیک، این جریان قطع شده و فشار زیادی روی سیستم میآید. در ادامه، دلایل اصلی و فنی این اتفاق را قدمبهقدم بررسی میکنیم تا با آگاهی بیشتری مشکل را رفع کنید.
بیشتر بدانید: علت خاموش شدن ناگهانی مانیتور ماشین
نقش فن رادیاتور و فن کندانسور در خنککردن کولر
فنها اصلیترین تجهیزات برای جبران نبود جریان هوا در ترافیک هستند. فن رادیاتور برای خنککردن مایع خنککننده موتور و فن کندانسور برای دفع گرمای گاز کولر کار میکند. وقتی خودرو درجا کار میکند، این فنها باید با دور مناسب روشن شوند تا دمای سیستم بالا نرود.
هرگونه ضعف در موتور فن، ساییدگی بلبرینگها، شکستگی پرهها، یا حتی خرابی فیوز و رله میتواند باعث شود فن بهموقع روشن نشود. نتیجه؟ گاز کولر بیشازحد داغ شده و از حالت مایعسازی درست خارج میشود و همین به باد گرم منجر میگردد. نگهداری و سرویس پیشگیرانه، شامل تست عملکرد فن در حالت کولر روشن و اطمینان از سلامت مدار الکتریکی، از مهمترین اقداماتی است که باید قبل از فصل گرما انجام شود.
نشانههای خرابی فن کندانسور
- روشن نشدن فن هنگام فعال بودن کولر
- تغییر صدای عملکرد (ویز و لرزش غیرعادی)
- بالا رفتن دمای موتور همزمان با گرم شدن باد کولر
تاثیر دور آرام موتور بر عملکرد کمپرسور کولر
در ترافیک، موتور خودرو روی حالت دور آرام کار میکند و این موضوع باعث میشود کمپرسور کولر با سرعت بسیار کمتر از سرعت طراحیشده بچرخد. کاهش سرعت کمپرسور به معنی کاهش نرخ تراکم گاز مبرد است؛ فشار در سیستم افت کرده و سرمایش بهشدت ضعیف میشود. اگر سیستم شما شارژ گاز ضعیفی داشته باشد یا تسمه کمپرسور شل شده باشد، این اثر چند برابر میشود.
حتی خودروهایی که سیستم کولرشان تازه سرویس شده، اگر دور آرام موتور پایینتر از استاندارد باشد (مثلاً به دلیل مشکل سنسور دریچه گاز یا انژکتور)، در ترافیک افت خنکی را تجربه میکنند.
چطور این مشکل را کاهش دهیم؟
- هر ۲۰ تا ۳۰ هزار کیلومتر تسمه کولر را بررسی یا تعویض کنید.
- از سلامت کمپرسور اطمینان حاصل کنید و در صورت وجود صدا یا لرزش غیرعادی آن را بازبینی نمایید.
- تنظیم دور آرام موتور در تعمیرگاه با دیاگ میتواند به بهبود عملکرد کولر کمک کند.
فشار نامناسب گاز کولر و اثر آن در ترافیک
فشار گاز کولر، شبیه فشار خون بدن برای انسان است؛ کم یا زیاد شدن آن هردو مضرند. شارژ بیشازحد گاز باعث بالا رفتن فشار در مدار میشود، مخصوصاً وقتی هوای خنک بیرونی برای دفع گرما وجود ندارد.
این فشار بالا میتواند باعث گرم شدن ناگهانی باد کولر و حتی خاموش شدن کمپرسور برای جلوگیری از آسیب شود. از آن طرف، کمبود گاز هم در ترافیک عملکرد سرمایش را به حداقل میرساند. مشکل فشار معمولاً با خطای انسانی هنگام شارژ گاز یا نشتی تدریجی در طول ماهها ایجاد میشود. تست دقیق فشار با گیج دوگانه در تعمیرگاه و تنظیم آن بر اساس استاندارد خودروساز، بهترین اقدام پیشگیرانه است.
علائم فشار گاز غیر استاندارد
- یخزدگی روی لولههای فلزی کولر
- تغییر ناگهانی دمای باد از خنک به ولرم
- صدای سیخسیخ یا سوت از شیر انبساط
کثیفی کندانسور و رادیاتور کولر
کندانسور در جلوی رادیاتور موتور نصب شده و کارش دفع گرمای گاز مبرد است. گردوغبار جاده، برگ، حشرات، یا ذرات معلق بهمرور روی پرههای آن مینشیند و باعث میشود تبادل حرارتی بسیار سخت شود. در ترافیک که جریان طبیعی هوا وجود ندارد، هر میلیمتر آلودگی روی پرهها اثر منفی شدیدی دارد. این کثیفی نهتنها سرمایش کولر را کاهش میدهد، بلکه فشار کمپرسور را بالا میبرد و عمر آن را کم میکند.
بهترین روش تمیزکاری
شستن کندانسور با آب پرفشار اما با فاصله مطمئن (تا پرهها خم نشوند) و استفاده از فوم شستشوی مخصوص، راهحل مناسبی است. این کار را بهتر است در سرویس بهاره کولر انجام دهید تا در تابستان، کولر بهترین عملکردش را داشته باشد.
مشکلات برقی و خرابی سنسورهای کولر
سیستم کولر خودرو به چندین سنسور و یک شبکه برقی دقیق متکی است. سنسور فشار گاز مبرد، سنسور دمای بیرون، و سنسور دمای اواپراتور همه با هم کار میکنند تا کمپرسور در شرایط بهینه فعال باشد.
در ترافیک، وقتی دما بالا میرود، کوچکترین خطای سنسور یا ضعف در جریان برق میتواند باعث خاموش شدن موقت کمپرسور شود. این مشکل اغلب متناوب است و تشخیص آن بدون دستگاه دیاگ پیشرفته سخت خواهد بود.
روش تشخیص
تعمیرکار با اتصال دیاگ، کدهای خطا را بررسی میکند، سپس ولتاژ و مقاومت سنسورها را میسنجد تا ایراد دقیق را پیدا کند. در صورت معیوب بودن قطعه، تعویض آن تنها راهکار دائمی است.
جمعبندی
گرم شدن کولر در ترافیک نتیجه تعامل چند عامل است: نبود جریان هوای طبیعی، فشار بالای حرارت بر روی سیستم، و هرگونه ضعف فنی در اجزای کولر یا موتور. سرویس منظم، تعویض بهموقع قطعات فرسوده، و بررسی تخصصی سیستم در یک تعمیرگاه معتبر مانند شایانخودرو بهترین تضمین برای داشتن کولری خنک حتی در شلوغترین روزهای تابستان است.
سوالات متداول علت گرم شدن باد کولر
۱. چرا کولر ماشینم در ترافیک باد گرم میزند ولی در جاده خوب کار میکند؟
این مشکل معمولاً به علت نبود جریان هوای طبیعی در ترافیک رخ میدهد. در شرایط عادی سرعت خودرو باعث گردش هوا از روی کندانسور میشود، اما در ترافیک فقط فن خودرو وظیفه خنککاری را دارد. اگر فن معیوب باشد یا فشار گاز کولر تنظیم نباشد، سرمایش از بین میرود.
۲. آیا تمام شدن گاز کولر میتواند باعث گرم شدن آن شود؟
بله. کم شدن گاز کولر باعث افت فشار در سیستم میشود و سرمایش بهخصوص در دور آرام کاهش مییابد. البته شارژ بیشازحد گاز هم میتواند مشابه همین مشکل را ایجاد کند، پس همیشه باید مقدار گاز بر اساس استاندارد کارخانه تنظیم شود.
۳. آیا شستشوی کندانسور کولر تأثیری در بهبود خنکی دارد؟
قطعاً. گردوغبار و آلودگی روی پرههای کندانسور مانع دفع گرمای گاز میشود، مخصوصاً در ترافیک که جریان هوای طبیعی وجود ندارد. تمیز کردن کندانسور هر سال پیش از شروع تابستان توصیه میشود.
۴. کمپرسور کولر من تازه تعویض شده اما هنوز مشکل گرمایش در ترافیک دارم، علت چیست؟
تعویض کمپرسور تنها بخشی از مشکل را حل میکند. سایر عوامل مانند سلامت فنها، فشار گاز، تمیزی کندانسور و عملکرد سنسورهای کولر هم باید بررسی شوند. یک تست کامل سیستم بهترین راه برای یافتن علت اصلی است.
۵. چطور میتوانم از گرم شدن کولر در ترافیک پیشگیری کنم؟
سرویس سالانه کولر، بررسی سلامت فنها، شارژ صحیح گاز مبرد، تمیز کردن کندانسور، و اطمینان از سلامت سیستم برق و سنسورها مهمترین اقدامات پیشگیرانه هستند. انجام این کارها باعث میشود حتی در اوج گرمای تابستان و شلوغترین ترافیک، باد کولر خنک و مطبوع باقی بماند.