علت باز نشدن ایربگ خودرو در تصادفات رانندگی

دلایل فنی باز نشدن ایربگ خودرو

ایربگ خودرو یک سیستم پیچیده است که از سنسورهای حساس، واحد کنترل الکترونیکی (ECU)، مدارهای الکتریکی و چاشنی‌های انفجاری تشکیل شده است. هر نقص یا ایراد در هر یک از این اجزا می‌تواند باعث شود که ایربگ حتی در یک تصادف شدید هم عمل نکند.

یکی از مهم‌ترین دلایل، خرابی سنسورهای شتاب‌سنج است. این سنسورها با اندازه‌گیری میزان و جهت نیروی وارد شده در لحظه برخورد، تصمیم اولیه برای فعال شدن ایربگ را به واحد کنترل می‌فرستند. اگر این سنسورها به دلیل فرسودگی یا نفوذ گرد و خاک اختلال پیدا کنند، ممکن است هیچ فرمانی برای باز شدن ارسال نکنند.

عامل دیگر، مشکل در ECU یا ماژول کنترل ایربگ است. این قطعه همان مغز سیستم محسوب می‌شود و تمام داده‌ها را پردازش می‌کند. هرگونه مشکل نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری در این ماژول می‌تواند سیستم را از کار بیندازد. همچنین، نقص در سیم‌کشی و اتصالات یا سوختن فیوزهای مرتبط با سیستم ایربگ نیز از دیگر علل شایع هستند. در برخی موارد، حتی نفوذ رطوبت یا ضربه به پنل داشبورد می‌تواند به واحد کنترل آسیب برساند و مانع باز شدن ایربگ شود.

کسب اطلاعات بیشتر: علت گرم شدن کولر ماشین در ترافیک

تأثیر شدت و زاویه برخورد

سیستم ایربگ خودرو به‌گونه‌ای طراحی شده که فقط در برخوردهایی فعال شود که شدت آن‌ها از یک حد مشخص بالاتر باشد. این حد را آستانه شتاب منفی (Deceleration Threshold) می‌نامند. اگر سرعت خودرو قبل از تصادف پایین بوده یا ضربه چندان شدید نباشد، نیروی حاصل ممکن است به اندازه‌ای نباشد که حسگرها فرمان فعال شدن ایربگ را صادر کنند. این طراحی عمدی است تا از باز شدن غیرضروری ایربگ در تصادفات جزئی و ایجاد آسیب اضافی برای سرنشینان جلوگیری شود.

اما تنها شدت برخورد مطرح نیست؛ زاویه برخورد نیز نقش حیاتی دارد. بسیاری از ایربگ‌ها برای حفاظت در تصادفات رو‌به‌رو یا نیمه‌رو‌به‌رو طراحی شده‌اند، زیرا بیشترین خطر آسیب جدی معمولاً در این نوع برخوردها رخ می‌دهد. اگر ضربه از پهلو، عقب یا حتی از زاویه غیرمنتظره باشد، ممکن است ایربگ‌های جلو فعال نشوند، چرا که وظیفه حفاظت در این شرایط بر عهده ایربگ‌های جانبی یا پرده‌ای است (در صورت وجود).

به همین دلیل است که در برخی تصادفات شدید از بغل، راننده یا سرنشین ممکن است تعجب کند که چرا کیسه‌ هوای جلو باز نشده است؛ در واقع سیستم طبق منطق طراحی خود عمل کرده و این موضوع لزوماً به معنای خرابی فنی نیست.

مشکلات مربوط به سیستم برق و باتری

سیستم ایربگ برای عمل‌کرد صحیح به یک منبع انرژی پایدار و بدون وقفه نیاز دارد. این انرژی معمولاً از باتری خودرو و یک خازن پشتیبان (Backup Capacitor) تأمین می‌شود. اگر در لحظه تصادف، برق سیستم به هر دلیل قطع یا دچار نوسان شود، فرمان باز شدن ایربگ ممکن است هرگز به چاشنی انفجاری نرسد.

یکی از دلایل رایج این مشکل، قطع ناگهانی کابل منفی یا مثبت باتری در اثر جابجایی یا ضربه شدید است. در برخی خودروها، حتی یک لرزش شدید می‌تواند باعث شل شدن اتصال باتری و از کار افتادن سیستم‌های ایمنی شود. همچنین، سوختن فیوز مرتبط با ایربگ یا آسیب‌دیدن سیم‌کشی به دلیل پوسیدگی، خوردگی یا عبور جریان بیش از حد، از جمله ایراداتی هستند که عملکرد این سیستم را مختل می‌کنند.

در شرایط خاص مثل نفوذ آب به محفظه موتور یا کابین، اتصالات الکتریکی دچار زنگ‌زدگی یا اتصال کوتاه می‌شوند و این مورد می‌تواند باعث ارسال سیگنال ناقص به ECU شود. در نتیجه، حتی اگر شدت و زاویه تصادف در محدوده فعال‌سازی باشد، کیسه‌ هوا عمل نمی‌کند.

پیشنهاد می‌شود در بازدیدهای دوره‌ای خودرو، علاوه بر تست سلامت باتری، کنترل فیوزها و سیم‌کشی سیستم ایربگ هم انجام شود تا در شرایط بحرانی، هیچ مانعی بر سر فعال‌شدن ایربگ وجود نداشته باشد.

فرسودگی یا دستکاری قبلی سیستم ایربگ

سیستم ایربگ، مانند هر قطعه مکانیکی یا الکترونیکی دیگر، طول عمر مشخصی دارد و نیازمند نگهداری اصولی است. بسیاری از خودروسازان عمر مفید ایربگ را بین ۱۰ تا ۱۵ سال برآورد می‌کنند. پس از این مدت، احتمال کاهش عملکرد به دلیل خشک شدن مواد داخلی کیسه، ضعیف شدن چاشنی انفجاری یا فرسودگی سنسورها افزایش می‌یابد. این فرسودگی به مرور می‌تواند باعث شود حتی در شرایط یک تصادف شدید، سیستم قادر به عملکرد صحیح نباشد.

مسئله دیگری که بر قابل اعتماد بودن ایربگ تأثیر می‌گذارد، دستکاری یا تعمیر غیراصولی پس از یک تصادف قبلی است. در برخی موارد، به‌جای تعویض کامل ماژول و اجزای ایربگ، تعمیرکاران اقدام به نصب قطعات کارکرده یا حتی پر کردن محفظه ایربگ با مواد غیراستاندارد می‌کنند. چنین اقداماتی نه تنها امنیت را کاهش می‌دهد، بلکه در بسیاری کشورها حتی تخلف قانونی محسوب می‌شود.

همچنین، در خرید خودرو دست دوم باید حتما سابقه تصادفات آن بررسی و با تجهیزات تشخیصی، وضعیت واقعی سیستم ایربگ بررسی شود. استفاده از دستگاه‌های عیب‌یاب (Diagnose) می‌تواند نشان دهد ماژول ایربگ سالم و فعال است یا خیر، و آیا سابقه خطای ذخیره‌شده در ECU وجود دارد یا نه. این بررسی‌ها می‌تواند در مواقع بحرانی تفاوت میان جان سالم به در بردن یا آسیب جدی باشد.

نکات پیشگیرانه برای اطمینان از عملکرد ایربگ

ایربگ‌ها به‌ندرت نیاز به فعال‌ شدن دارند، اما همان یک‌بار باید بی‌نقص عمل کنند. برای اینکه این سیستم همیشه آماده‌ به‌کار بماند، رعایت چند نکته پیشگیرانه ضروری است.

اولین اقدام، سرویس و بازدید دوره‌ای سیستم ایربگ است. در بسیاری از نمایندگی‌ها و تعمیرگاه‌های معتبر، دستگاه‌های عیب‌یاب وجود دارد که می‌تواند خطاهای موجود در سنسورها، سیم‌کشی یا ECU را شناسایی کند. بهتر است این چکاپ هر یک یا دو سال انجام شود تا مشکلات کوچک پیش از تبدیل‌شدن به ایراد جدی رفع شوند.

دومین نکته، توجه به چراغ هشدار ایربگ در صفحه کیلومتر است. روشن ماندن این چراغ، حتی اگر خودرو به‌درستی کار کند، نشانه وجود نقص در سیستم است و نباید آن را نادیده گرفت. این مشکل باید بلافاصله توسط متخصص عیب‌یابی و برطرف شود.

همچنین، اجتناب از دستکاری یا نصب تجهیزات غیراستاندارد روی داشبورد و فرمان، مثل قاب‌های تزئینی ارزان‌قیمت یا روکش‌های ضخیم، می‌تواند از اختلال در باز شدن ایربگ جلوگیری کند. در نهایت، نگهداری سالم از سیستم برق و باتری، و اطمینان از سلامت سیم‌کشی، تضمین می‌کند که انرژی مورد نیاز برای فعال شدن ایربگ در شرایط اضطراری همیشه فراهم است.

جمع‌بندی

ایربگ خودرو یکی از حیاتی‌ترین سامانه‌های ایمنی فعال است که می‌تواند در لحظه تصادف، تفاوت بین یک آسیب جدی و نجات جان سرنشین را رقم بزند. باز نشدن این سیستم در هنگام حادثه، همیشه به معنای خرابی آن نیست؛ عوامل مختلفی مانند شرایط خاص تصادف (شدت و زاویه برخورد)، مشکلات برق و باتری، نقص فنی سنسورها یا ECU، و حتی فرسودگی یا تعمیرات غیراصولی می‌توانند بر عملکرد آن تأثیر بگذارند.

با این حال، نقش نگهداری و پیشگیری در آمادگی ایربگ انکارناپذیر است. انجام بازدیدهای دوره‌ای، استفاده از قطعات اصلی، تعمیر تخصصی، و توجه به هشدارهای سیستم بهترین راه برای اطمینان از عملکرد صحیح این تجهیزات است.

در نهایت، آگاهی رانندگان از سازوکار و محدودیت‌های ایربگ، نه‌تنها باعث می‌شود انتظارات واقع‌بینانه‌تری از آن داشته باشند، بلکه در تصمیم‌گیری برای سرویس و نگهداری به‌موقع نیز اهمیت پیدا می‌کند. حفظ سلامت سیستم ایربگ، سرمایه‌گذاری مستقیم روی امنیت خود و سرنشینان است.

رزرو وقت و مشاوره رایگان

شما می‌توانید همین حالا برای رزرو وقت و یا دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان شایان خودرو تماس بگیرید.

چگونه می‌توانید وقت رزرو کنید؟

برای تعمیر تخصصی خودرو خود، به‌راحتی می‌توانید با ما تماس بگیرید:

📞 شماره تماس: [09199825080]

📍 آدرس تعمیرگاه: [شهرک غرب ، میدان کتاب ، بلوار شهید فرحزادی ، خیابان ایثار گران جنوبی ، پلاک 3 ، مجتمع کارنو]

⏰ ساعات کاری: [از 9 صبح تا 9 شب]